16 Aralık 2013 Pazartesi

Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi

Geçen hafta yazdığım “E-Ticaret Sitesinde Bulunması Gereken Hukuki Metinler” başlıklı yazımda genel olarak sitede bulundurulması gereken metinleri ele almıştım. Bu yazıdan sonra Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi konusunda bazı sorular geldi ve bu konu da önem arzeden bir konu olduğundan bu iki metin üzerinde biraz daha detaylı bilgi vermek istedim.


Bilindiği üzere Tüketici Hukuku’nun temel mevzuat metni “4077 Sayılı Tüketici’nin Korunması Hakkında Kanun”’dur (Bundan böyle kısaca “Tüketici Kanunu” olarak bahsedeceğim) Tüketici Kanunu hukuk sisteminin genelinde olduğu gibi genel çerçeveleri çizen hükümler içerir ve uygulamaya dönük hususların ne şekilde olması gerektiğini yönetmeliklerin düzenleme alanına bırakır.


Bir web sitesi üzerinden ürün satışı yapmak demek Tüketici Kanunu anlamında “Mesafeli Satış” yapmak demektir. Mesafeli satışlar; yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamdaveya diğer iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi veya ifası kararlaştırılan satışlardır. Mesafeli bir satış şeklinde tüketici ile satıcı arasında kurulan sözleşmeler de “Mesafeli Sözleşmeler” olarak adlandırılır.


Tüketici Kanunu 9/A maddesinde Mesafeli Sözleşmelere yer verilmiş ve biraz yukarıda bahsettiğim yönetmeliklerden bir tanesi de Mesafeli Sözleşmeleri konu almak üzere çıkarılmıştır. Yönetmeliğin tam adı “Mesafeli Sözleşmelere Dair Yönetmelik” (Bundan böyle “Yönetmelik” olarak bahsedeceğim) tir.  Tüketici Kanunu’nda tek madde ile düzenlenen Mesafeli Sözleşmelerin nasıl olması gerektiği ve diğer hususlar Yönetmelikte detaylı olarak düzenlenmiştir. Ayrıca bu yönetmelik 06.03.2011’de yayınlanmış yani kısmen yeni bir yönetmelik olduğundan birçok e-ticaret sitesi kayıtlarını ve belgelerini yönetmeliğe uydurabilmiş değil ne yazık ki!


Yönetmeliğe göre bir e-ticaret sitesinden ürün ya da hizmet satışı yapılırken Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesinin tüketici tarafından onaylanması gereklidir.


a)      Ön Bilgilendirme Formu;


Satıcının detaylı iletişim bilgileri, satışa konu mal ya da hizmetin temel nitelikleri, her türlü dahil olmak üzere mal veya hizmetin Türk Lirası olarak satış fiyatı, teslim masrafları, varsa vade taksit bilgileri, cayma hakkının şartları ve nasıl kullanılacağı vs gibi bazı temel bilgilerin yer alması gereklidir. Bu formu 1 sayfa civarında, satış işleminin en önemli kısımlarını içeren bir belge olarak düşünebilirsiniz. İşini hukuk kurallarına uygun şekilde yapan birçok e-ticaret sitesinde bunun örneğini görmeniz mümkün.


b)      Mesafeli Satış Sözleşmesi;


Mesafeli Satış Sözleşmesi ise ön bilgilendirme formunda yer alan tüm bilgilerin yer aldığı ve başkaca hususları da ihtiva eden daha geniş bir metindir. Bu çok daha geniş bir sözleşme olduğu ve her e-ticaret sitesinin ihtiyaçları farklı olabileceği için tek tek hangi hükümlerin bulunması gerektiğini yazmam bu aşamada mümkün değil. Tarafların detaylı bilgileri, ürünü ya da hizmetin bilgisi, iade prosedürü, cayma hakkı gibi hususlar bu sözleşmede yer alması gereken önemli hususların başındadır. Bu sözleşmenin de çeşitli örneklerini muhtelif e-ticaret sitelerinde görebilirsiniz. Mesafeli satışlarda önem arzeden ve sözleşmenin olmazsa olmaz hususlarında olan ve yukarıda da bahsettiğim cayma hakkı önemli ve derin bir konudur. Bu konuyu ileride başka bir yazımda ele alacağım.


Bu iki metin Tüketici mevzuatı çerçevesinde bir e-ticaret sitesinden ürün ya da hizmet satın alan tüketicinin mutlak suretle onaylaması gereken iki metindir. Onaylamaktan kastım da yine elektronik ortamda bu sözleşmelerin okunup onay verildiğini tüketicinin kabul etmesidir. Genelde uygulamada metinler check out sayfasında ya da adımlarında daha küçük bir pencerede gösterilir ve tüketici tarafından bir kutucuk tıklanarak onaylaması istenir. Tüketici bu metinleri onaylamadan satış işlemine devam edemez.


Bu metinlerin de check out bölümünde bir sırası vardır. Hem Ön Bilgilendirme Formu hem de Mesafeli Satış Sözleşmesi, kredi kartı bilgileri girilip, vade taksit vs gibi tüm maddi kısımlar tüketici tarafından seçildikten sonra tüketicinin karşısına çıkarılmalıdır. Çünkü iki metnin içinde de satılan mal ya da hizmetin fiyatı, vade farkı, kargo bilgisi gibi hususların yer alması gereklidir.


Ön Bilgilendirme Formunun Mesafeli Satış Sözleşmesinden bir adım önde olacak şekilde web sitesinde konumlandırılması gereklidir. Yani önce Mesafeli Satış Sözleşmesini tüketicinin karşısına çıkarıp bir sonraki adıma Ön Bilgilendirme Formu çıkarmak ne yazık ki yanlış bir yoldur.


Bu konuda belirtmek istediğim bir diğer önemli konu da, hem Ön Bilgilendirme Formu’nun hem de Mesafeli Satış Sözleşmesinin, tüketicinin onayladığı haliyle ve daha sonra kolayca erişebileceği bir şekilde 3 yıl boyunca saklanması gerektiğidir. Bu kısım önemlidir. 06.03.2011 Tarihli Yönetmelikle 3 yıl saklama şartı getirilmiştir. Yani birçok e-ticaret sitesinde olduğu gibi bu metinleri tüketiciye sadece alışveriş sırasında onaylatıp çöpe atmak, yani saklamamak hukuka aykırıdır. Olası bir tüketici şikayeti vs gibi durumda E-Ticaret Sitesi işletmecisinin tüketicinin onayladığı metne ulaşması gereklidir. Bunu ihmal etmemenizi öneririm. “Nasıl olsa bu metinler hep aynı, bir sorun olursa yeniden doldururuz ilgili makama veririz” demek hiç uygun bir yol değil. Umulmadık sorunlarla karşılaşabilirsiniz.


 Kaynak : eticarethukuku.com / Av. Gökhan Uğur Bağcı


Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder